SHAH ALAM — Kafe Tiga Belas menjadi saksi kepada perbincangan hangat mengenai masa depan kritikan filem di Malaysia melalui forum Pasca Wayang: Ulasan Filem Di Media Sosial.
Forum yang diadakan pada jam 4.00 petang ini merupakan sebahagian daripada pengisian Anugerah Majlis Pengkritik Filem Kuala Lumpur (MPFKL) ke-11.
Forum tersebut menampilkan tiga tokoh penting dalam dunia kritikan filem iaitu Editor Dewan Sastera dan Ahli MPFKL, Fadli Al-Akiti; serta dua pempengaruh ulasan filem terkenal, Mat Don dan Akmal Hamzah daripada saluran Hadam Projek.
Perubahan medium: Dari teks ke TikTok
Perbincangan utama menjurus kepada bagaimana peralihan daripada media penulisan tradisional seperti blog dan majalah kepada platform video pendek seperti TikTok dan YouTube telah mengubah cara masyarakat mencerna kritikan filem.
Mat Don, yang telah mengulas filem selama lapan tahun, mengakui cabaran utama dalam mengikut trend media sosial adalah kekangan masa.
“Sebab TikTok ni dia punya attention span tu pendek. So review kita tu jadi daripada panjang, kita terpaksa pendekkan. Kita potong, potong, potong dan bila kita potong tu kita takut orang tak faham,” jelasnya mengenai kesukaran menyampaikan ulasan mendalam dalam durasi singkat.
Bagi Akmal pula, kepantasan adalah kunci utama di TikTok untuk menarik perhatian penonton yang sentiasa beralih.
Menurut beliau, “Di TikTok ni dia cara dia lain sikit. Jadi kita kena sekompak yang bolehlah… Kalau lambat sikit, dia punya tu mungkin orang akan berlalu macam tu ajelah,” katanya yang mula aktif di platform tersebut selepas pandemik.
Kedalaman kritikan vs. kepopularan
Fadli Al-Akiti, yang mewakili generasi pengulas berasaskan penulisan, menyatakan bahawa walaupun video menawarkan interaksi yang lebih intim dan segera, penulisan tetap mempunyai kelebihannya yang tersendiri dari segi kedalaman analisis.
“Penulisan itu dia akan pergi lebih in-depth, dia akan pergi lebih mendalam dengan hujahan dan kritikan-kritikan yang tertentulah terhadap satu-dua-tiga perkara,” ulas Fadli.
Beliau bagaimanapun tetap meraikan kepelbagaian platform ini sebagai satu bentuk demokrasi dalam menghargai karya seni.
Integriti dan review berbayar
Isu integriti juga dibangkitkan apabila menyentuh tentang tawaran pembayaran oleh syarikat produksi untuk mengulas filem.
Panelis sepakat bahawa terdapat perbezaan jelas antara ulasan (review) dan promosi.
Mat Don menegaskan prinsipnya untuk tidak mengambil bayaran bagi ulasan jujur.
“Personally saya tak ambillah payment dari segi review… Sebab bila kita ambil payment tu dalam diri kita tu mesti akan ada macam… kita point out juga satu benda yang bagus padahal tak bagus pun,” katanya sambil menambah beliau hanya menerima bayaran untuk tujuan promosi yang dinyatakan secara jelas kepada audiens.
Masa depan sinema tempatan
Forum ini menyimpulkan bahawa kehadiran pengulas media sosial membantu merancakkan industri filem tempatan dengan menarik minat penonton muda.
Akmal menekankan bahawa algorithm media sosial membantu memperkenalkan filem kepada mereka yang mungkin tidak pernah mencari ulasan filem secara manual.
“Benda tu sebenarnya membantulah daripada segi macam mana media sosial ni bergerak… selaras dengan teknologi macam mana dia create apa yang kita suka,” tambah Akmal.
Majlis diakhiri dengan harapan agar komuniti pengulas filem terus mengekalkan kualiti ulasan demi mendidik audiens yang lebih matang.
